Een ogenschijnlijk betrouwbaar telefoontje, een dringende waarschuwing, en voor je het weet is je pinpas weg—samen met je spaargeld. In Rijen werd op woensdag 25 juni een oudere vrouw gebeld door iemand die zich voordeed als medewerker van haar bank. Niet veel later werden met haar pas in een winkel in Breda aankopen gedaan. Het is een pijnlijk voorbeeld van bankhelpdeskfraude, een vorm van oplichting die helaas nog altijd slachtoffers maakt.
De casus: van telefoontje tot aankoop
In dit specifieke geval werd het slachtoffer overrompeld door een professional die precies wist welke woorden vertrouwen wekken: ‘onregelmatigheden op uw rekening’, ‘we moeten uw pas direct blokkeren’, ‘u spreekt met de fraudedesk’. De beller stuurde aan op snelheid—een beproefde tactiek. Uiteindelijk gaf de vrouw haar pinpas én de pincode af. Later die dag werden in Breda spullen gekocht met haar pas. De politie heeft beelden van verdachten en toont die voorlopig met blur. Zij krijgen een week de tijd om zich te melden; daarna kunnen herkenbare beelden publiek gemaakt worden.
Wat is bankhelpdeskfraude?
Bankhelpdeskfraude is een gerichte vorm van oplichting waarbij criminelen zich voordoen als bankmedewerker. Ze misbruiken vertrouwen en urgentie om je persoonlijke gegevens of je betaalmiddel te ontfutselen. In veel gevallen wordt het slachtoffer onder druk gezet om ‘veiligheidsstappen’ te zetten die juist leiden tot verlies van geld: het afgeven van een pinpas, het delen van een pincode of het installeren van software voor ‘meekijken’.
Hoe opereren de daders?
Voordat het telefoontje komt, beschikken criminelen vaak al over basisgegevens—naam, adres, soms zelfs het bankmerk. Ze laten het nummer lijken op dat van de bank (spoofing), spreken beleefd en deskundig, en bouwen geloofwaardigheid op met details. Vervolgens creëren ze urgentie: er zou meteen gehandeld moeten worden omdat er ‘verdachte transacties’ gaande zijn. Ten slotte sturen ze aan op een ‘oplossing’, zoals het laten ophalen van je pas aan huis of het vragen naar je pincode voor ‘controle’. Geen enkele bank vraagt ooit om je pincode of laat een koerier je pas ophalen—nooit.
Waarom zijn vooral ouderen kwetsbaar?
Ouderen zijn niet per definitie naïef, maar worden vaker doelwit omdat ze doorgaans beleefd zijn aan de telefoon, minder vertrouwd zijn met digitale dreigingen en soms meer spaargeld aanhouden. Bovendien spelen angst en tijdsdruk een grotere rol wanneer iemand je aanpraat dat je geld direct gevaar loopt. Dit is geen kwestie van oplettendheid alleen; het is een georganiseerde, psychologisch uitgekiende werkwijze.
Signalen die alarmbellen moeten doen rinkelen
Let op ongevraagde telefoontjes over ‘fraude’ of ‘beveiliging’, zeker als de beller snel actie eist. Wees extra alert als je pincode, inlogcodes of bevestigingscodes worden gevraagd; dat is per definitie frauduleus. Ook verzoeken om je pas mee te geven aan een koerier, je computer op afstand over te nemen, of een ‘terugstortingsproces’ te starten, zijn rode vlaggen. Twijfel je? Hang op en bel zélf je bank via het nummer op de achterkant van je pas.
Wat te doen als je bent benaderd
Word je gebeld door ‘de bank’ en voel je druk? Doorbreek het script: hang op. Bel daarna zelf je bank op het officiële nummer. Spreek nooit codes in via de telefoon en geef je pincode aan niemand—ook niet aan iemand die zegt van de fraudeafdeling te zijn. Deel je scherm niet via software, en klik niet op links uit sms’jes of mails die beweren van de bank te komen. Echte banken communiceren via veilige kanalen en vragen je nooit om gevoelige gegevens.
Als je al slachtoffer bent geworden
Blokkeer direct je betaalpassen via de bankapp of door te bellen met de bank. Verander wachtwoorden van je bank en e-mail. Check je transacties en noteer verdachte betalingen. Doe aangifte bij de politie via politie.nl of 0900-8844; bij acuut gevaar bel je 112. Vraag je bank om een officiële fraudecase te openen en informeer naar mogelijkheden voor vergoeding. Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans op beperking van schade.
Concrete stappen om jezelf te beschermen
Bewaar het officiële nummer van je bank in je telefoon en bel alleen dat nummer terug. Zet een daglimiet op je betaalrekening, zodat schade beperkt blijft. Activeer transactiemeldingen in je bankapp. Spreek in je familie of vriendengroep een ‘veiligheidsafspraak’ af: bij twijfel altijd eerst iemand anders bellen. Voor mantelzorgers en familie: oefen samen met realistische scenario’s, zodat je een fraudetelefoontje meteen herkent.
De rol van politie en gemeenschap
In de zaak Rijen–Breda vraagt de politie hulp van het publiek. Het tonen van beelden met blur is een zorgvuldige stap: verdachten krijgen gelegenheid zich te melden voordat herkenbare beelden gedeeld worden. Dat vergroot de kans op een correcte afhandeling en doet recht aan privacy en proportionaliteit. Tegelijkertijd heeft de gemeenschap een rol: herken je iemand of heb je relevante informatie, meld dit dan bij de politie. Samen kan de druk op georganiseerde oplichtersnetwerken worden opgevoerd.
Waarom het belangrijk is om te blijven praten
Schaamte is een sterke emotie bij slachtoffers, maar volledig onterecht. Bankhelpdeskfraude is geraffineerd en speelt in op reflexen waar ieder mens vatbaar voor is: vertrouwen, angst en tijdsdruk. Door ervaringen te delen—met familie, buren, collega’s—maak je de trucs minder effectief. Elke keer dat iemand op tijd ophangt en zélf terugbelt, verliest deze vorm van criminaliteit een beetje terrein.
De casus uit Rijen en Breda herinnert ons eraan dat digitale veiligheid begint bij een vaste routine: rustig blijven, verifiëren via het officiële nummer en nooit gegevens delen. Met alertheid, goede afspraken en snelle opvolging houden we samen de drempel hoog voor oplichters en blijft ons geld waar het hoort: op onze eigen rekening.
