In Sprundel en Etten-Leur werd recent een vrouw van in de tachtig slachtoffer van een geraffineerde telefoonscam. De beller stelde zich voor als bankmedewerker, sprak rustig en overtuigend, en wist haar zover te krijgen vertrouwelijke handelingen te verrichten. Later bleek dat haar pinpas was buitgemaakt en dat er geld was opgenomen. Dit incident staat niet op zichzelf: zogeheten bankhelpdeskfraude grijpt om zich heen, met nadruk op kwetsbare doelgroepen. In dit artikel leggen we uit hoe deze werkwijze in elkaar steekt, hoe je signalen herkent en wat je direct kunt doen om jezelf en je naasten te beschermen.
Wat gebeurde er in Etten-Leur?
De werkwijze is telkens variaties op hetzelfde thema. Een vermeende ‘bankmedewerker’ belt, vaak met een betrouwbaar ogend nummer (nummerspoofing). De beller waarschuwt dat er verdachte transacties zijn gedetecteerd en dat direct actie noodzakelijk is. Vervolgens wordt gevraagd om in te loggen, codes door te geven, of een pinpas te overhandigen aan een koerier die ‘van de bank’ zou zijn. In het beschreven geval is de pinpas gestolen en later gebruikt om geld te pinnen. De politie zoekt een verdachte en vraagt om tips. Dit laat zien hoe geraffineerd en overtuigend deze criminelen te werk gaan.
Hoe werkt bankhelpdeskfraude?
Bankhelpdeskfraude combineert sociale manipulatie met technische trucs. Criminelen gebruiken nummerspoofing zodat het lijkt alsof je eigen bank belt. Ze bouwen druk op met dreigende taal: er is fraude, je geld staat op het spel, je moet nú handelen. Vervolgens sturen ze je naar een valse website, vragen je om inlog- of verificatiecodes, of laten een koerier langskomen om je ‘onveilige’ pas op te halen. Eén moment van onoplettendheid is al genoeg voor grote schade.
Signalen dat iets niet klopt
– Je wordt ongevraagd gebeld en onder druk gezet om onmiddellijk te handelen.
– De beller vraagt om inloggegevens, pincode, of verificatiecodes.
– Er wordt gevraagd om software te installeren voor ‘hulp op afstand’.
– Er wil iemand langskomen om je pinpas of telefoon op te halen.
– Je wordt doorgestuurd naar een website via een link in een sms of e-mail.
Wat te doen als je wordt gebeld
Leg direct neer. Bel daarna zélf je bank via het officiële nummer op de bankpas of de website. Ga nooit af op een nummer dat in je scherm verschijnt; dat kan vervalst zijn. Deel geen codes, wachtwoorden of pincode. Geef je pinpas nooit mee, ook niet als deze zogenaamd ‘geblokkeerd’ moet worden. Laat geen koerier binnen en geef niemand je telefoon of identiteitsbewijs. Twijfel je? Overleg met een familielid, buur of mantelzorger voordat je iets doet.
Bescherm jezelf en je naasten
Start met duidelijke afspraken. Spreek met jezelf en je familie af: bij elke onverwachte ‘bank’telefoon gaat de verbinding direct uit, waarna je zélf het officiële nummer belt. Zet waar mogelijk extra beveiliging aan, zoals een biometrische bevestiging in je bankapp. Blokkeer actief onbekende of anonieme nummers als je daar last van hebt, en overweeg een nummerweergavefilter.
Houd je bankgegevens strikt privé. Geen enkele bank vraagt ooit per telefoon, e-mail of sms om je pincode, inlogcodes of het meezenden of meegeven van je pas. Ontvang je een sms met een link? Typ altijd zelf het webadres van je bank in je browser. Controleer of de verbinding beveiligd is en of je in de officiële app zit. Wees alert op spelfouten, onlogische formuleringen en tijdsdruk: dat zijn klassieke rode vlaggen.
Voor mantelzorgers en familie
Bespreek regelmatig met ouders of grootouders hoe deze fraude werkt. Oefen scenario’s: wat zeg je als iemand belt? Waar vind je snel het juiste banknummer? Leg kaartjes neer naast de telefoon met ‘Niet inloggen, niet geven, zelf terugbellen’. Installeer samen de officiële bankapp en zorg dat automatische updates aan staan. Stel waar mogelijk limieten in voor pinnen en overboeken, en zet meldingen aan zodat je direct een pushbericht krijgt bij elke transactie.
Maak het onderwerp bespreekbaar zonder te schrik aan te jagen. Het gaat om vaardigheid en routine: door te oefenen herken je patronen sneller en verklein je de kans op schade. Stimuleer om bij twijfel altijd eerst iemand te bellen die kan meedenken. Een paar minuten extra kunnen honderden euro’s besparen.
Melden en hulp zoeken
Is er toch iets misgegaan? Bel direct je bank en laat je betaalmiddelen blokkeren. Verander wachtwoorden en controleer je af- en bijschrijvingen. Doe daarna aangifte bij de politie (spoed: 112, geen spoed: 0900-8844 of via politie.nl). Meld het incident ook bij de Fraudehelpdesk; zij geven advies en verzamelen signalen die helpen bij opsporing en preventie. In situaties zoals in Etten-Leur en Sprundel is de politie vaak op zoek naar getuigen of camerabeelden. Heb je iets gezien of beschik je over relevante beelden? Deel die met de politie. Anoniem melden kan via Meld Misdaad Anoniem (0800-7000).
Bankhelpdeskfraude is alleen effectief als oplichters ons vertrouwen weten te kapen. Door kalm te blijven, altijd zelf terug te bellen naar het officiële nummer en nooit codes of passen af te staan, haal je de angel uit hun plan. Alertheid, duidelijke afspraken en elkaar helpen maken het verschil—zodat verhalen zoals dat van de oudere vrouw uit Etten-Leur en Sprundel niet nog eens hoeven te gebeuren.
