In Etten-Leur is een vrouw van in de tachtig het slachtoffer geworden van een geraffineerd telefoongesprek. De bellers deden zich overtuigend voor als bankmedewerkers, wisten haar vertrouwen te winnen en kwamen uiteindelijk in het bezit van haar pinpas. Later is er met die gestolen pas geld opgenomen. De politie zoekt een verdachte. Het incident in Sprundel en Etten-Leur staat helaas niet op zichzelf en laat zien hoe sluw en professioneel deze oplichters te werk gaan.
Wat is bankhelpdeskfraude?
Bij bankhelpdeskfraude belt een crimineel je op en doet zich voor als medewerker van je bank. Het verhaal is vaak onheilspellend: er is ‘verdacht inloggedrag’, je ‘rekening staat op het punt te worden leeggehaald’ of ‘je pas is misbruikt’. De oplichter biedt een snelle oplossing aan, maar alleen als jij nu direct meewerkt. Die drang tot haast is precies waar het misgaat.
Criminelen gebruiken vaak nummerspoofing: op je scherm verschijnt het officiële nummer van je bank, terwijl de oproep in werkelijkheid van elders komt. Door jargon te gebruiken, je naam te kennen en schijnbaar beveiligingsvragen te stellen, lijkt het alsof je met een echte bankmedewerker spreekt. Toch is er één rode draad: een echte bank zal je nooit onder druk zetten of om je pincode, pas of inlogcodes vragen.
Het script is vaak hetzelfde. Eerst wordt paniek gezaaid. Daarna volgen ‘oplossingen’: installeer een programmaatje op je computer, geef je verificatiecodes door of laat ‘uit veiligheid’ je pinpas thuis ophalen. Soms verschijnt er zelfs een koerier aan de deur. Alles draait om het ontfutselen van pas, codes of toegang tot je apparaat.
De casus Sprundel en Etten-Leur als waarschuwing
De gebeurtenis in Etten-Leur en Sprundel toont hoe kwetsbaar je kunt zijn, zeker als je op leeftijd bent en vertrouwt op de autoriteit van een bank. De bellers klonken geloofwaardig, en de afhandeling verliep razendsnel. Pas later werd duidelijk dat er met de gestolen pas geld is gepind. Juist omdat het zo echt lijkt, is bewustwording cruciaal: je kunt dit voorkomen door vooraf heldere afspraken met jezelf en je naasten te maken.
Signalen waaraan je fraude herkent
– Er is plotselinge urgentie: er dreigt direct financieel gevaar en je moet nú handelen. – De beller vraagt om pincode, inlogcodes, verificaties, of wil dat je ‘beveiligingssoftware’ installeert. – Men biedt aan om je pas op te halen of vraagt je pas door te knippen en op te sturen. – Het telefoonnummer lijkt van de bank te komen, maar de toon is dwingend of intimiderend.
Merk je één of meer van deze signalen op, verbreek dan het gesprek. Vertrouwen is goed, maar alleen als je zélf de controle houdt. Bel nooit terug via een nummer dat je tijdens het gesprek krijgt; zoek altijd zelf het officiële nummer van je bank op via de website of je bankapp.
Wat te doen als je wordt gebeld
Word je onverwacht gebeld over bankzaken, hang dan op en neem daarna zélf contact op met je bank. Houd het simpel: geen codes, geen pas, geen installatie. Een echte bank zal je nooit vragen om je pincode, je pas af te geven of software op je computer of telefoon te zetten. Vraag desnoods je bank om een notitie in je dossier te maken dat je nooit telefonisch zaken regelt.
Concreet stappenplan bij (vermoede) fraude
Stap 1: Verbreek de verbinding. Zet het nummer desgewenst op de blokkadelijst van je telefoon. Stap 2: Bel direct je bank via het officiële nummer uit je bankapp of van de bankwebsite. Stap 3: Laat je betaalpassen en eventueel toegangsmiddelen blokkeren als je gegevens hebt gedeeld of je pas is verdwenen.
Stap 4: Wijzig wachtwoorden van bank, e-mail en andere belangrijke diensten, vooral als je inlogcodes hebt gedeeld of software hebt geïnstalleerd. Stap 5: Controleer je rekeningoverzichten op ongebruikelijke transacties en meld afwijkingen meteen bij de bank. Stap 6: Doe aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk; iedere melding helpt om patronen en verdachten op te sporen.
Kun je tijdelijk geen contact krijgen met je bank, schakel dan de ‘pas-blokkeren’-functie in je bankapp in of gebruik de noodnummers die banken beschikbaar stellen. Snel handelen kan verdere schade voorkomen, zeker als criminelen proberen direct na het gesprek geld op te nemen.
Bescherm je naasten
Ouderen zijn vaak doelwit omdat ze op autoriteit vertrouwen en soms minder digitaal vaardig zijn. Spreek binnen de familie duidelijke regels af: geen bankzaken per telefoon, nooit codes delen, nooit een pas meegeven. Overweeg technische hulpmiddelen zoals nummerherkenning, call-filtering of een ‘whitelist’ van vertrouwde contacten. Een vaste ‘bel- en checkafspraak’ met kinderen of buren kan verschil maken.
Wat doen banken en politie?
Banken en politie werken samen om bankhelpdeskfraude te bestrijden met voorlichting, technische maatregelen en opsporing. Toch blijft alertheid van klanten onmisbaar. Zie je iets verdachts bij een geldautomaat of herken je een verdachte situatie, bel de politie. In zaken zoals die in Sprundel en Etten-Leur zijn tips van getuigen vaak cruciaal. Deel informatie alleen via officiële kanalen en bewaar relevante gegevens, zoals tijdstippen en telefoonnummers.
Een cultuur van gezond wantrouwen
Bankhelpdeskfraude woekert bij gratie van vertrouwen en haast. Door het tempo omlaag te brengen en de regie bij jezelf te houden, haal je de angel uit de truc. Spreek met jezelf af: ik regel nooit bankzaken op initiatief van een beller, ik bel zélf de bank, en ik deel geen codes. Als we dat met elkaar normaliseren—thuis, op het werk en in de buurt—maken we het criminelen een stuk lastiger.
