De aanloop naar de jaarwisseling staat in Nederland vaak in het teken van traditie, saamhorigheid en spektakel. Maar elk jaar zien we ook hoe vuurwerk, dat bedoeld is om te vieren, kan omslaan in overlast en gevaar. Zo ook op 24 december 2025 in Tilburg, waar de politie rond 20.00 uur moest optreden in de omgeving van het Verdiplein na meerdere meldingen van vuurwerkoverlast. De situatie escaleerde toen vuurwerk in de richting van hulpverleners en een geparkeerde politieauto werd afgestoken. Het leidde tot een stevige ingreep, waarbij enkele jongeren zijn meegenomen voor nader gesprek en identificatie.
Wat er gebeurde op het Verdiplein
Volgens de politie kwamen er die avond verschillende meldingen binnen van vuurwerk dat in de wijk voor onrust zorgde. Toen agenten ter plaatse kwamen, werd een deel van het vuurwerk in hun richting afgestoken. Ook een geparkeerde politieauto werd doelwit. Dat zijn geen onschuldige capriolen: vuurwerk, zeker zwaardere varianten, kan ernstige schade veroorzaken en vormt direct gevaar voor iedereen in de buurt, inclusief hulpverleners die op dat moment hun werk doen om de buurt veiliger te maken.
De aanpak van de politie was gericht op het herstellen van de rust en het voorkomen van verdere escalatie. Enkele jongeren zijn door agenten meegenomen. Zulke ingrepen zijn niet alleen repressief; ze kunnen ook dienen om snel duidelijkheid te scheppen, grenzen te stellen en waar nodig met ouders, jeugdwerk en scholen in gesprek te gaan. Want achter dit soort incidenten gaan vaak patronen schuil van groepsdruk, verveling, gebrek aan toezicht of onwetendheid over de risico’s.
Vuurwerk en respect voor hulpverleners
De kern van het probleem is niet alleen het afsteken van vuurwerk, maar het doelbewust richten van vuurwerk op mensen en voertuigen. Dat raakt aan iets fundamenteels: respect voor hulpverleners. Ambulancepersoneel, brandweer en politie staan er juist tijdens de donkere, drukke decemberavonden voor ons allemaal. Als zij doelwit worden, wordt niet alleen hun werk gevaarlijker, maar komt ook de veiligheid van de gehele buurt in het geding. Dit is geen kwestie van lol trappen; het is een grensoverschrijding die stevig mag worden benoemd.
Daarbij is de grens tussen legaal en illegaal vuurwerk voor veel jongeren niet altijd helder. Wat ‘mooi’ of ‘hard’ oogt, is niet zelden ongeschikt voor particulier gebruik, en soms zelfs verboden. Bovendien brengt het knutselen met vuurwerk of het bundelen van meerdere soorten extra, onberekenbare risico’s met zich mee. De brandwonden, gehoorschade en oogletsel die jaarlijks rond de jaarwisseling worden behandeld, zijn daar een pijnlijk bewijs van.
De rol van ouders, scholen en de buurt
Incidenten zoals rond het Verdiplein zijn zelden een puur politieprobleem. Ouders, verzorgers en scholen spelen een sleutelrol in het voorkómen van uitglijders. Dat begint met duidelijke afspraken: waar, wanneer en onder welke omstandigheden mag vuurwerk worden afgestoken? Met wie ben je op pad? En wat doe je vooral niet? Een open gesprek over groepsdruk en stoer gedrag kan al veel uitmaken. Ook buurtbewoners kunnen bijdragen: spreek elkaar aan, deel zorgen en meld gevaarlijke situaties snel. Sociale controle is geen vies woord; het is de basis van een veilige wijk.
Daarnaast kan lokaal jeugdwerk helpen om alternatieven te bieden. Denk aan georganiseerde activiteiten in de laatste week van december, ontmoetingsplekken waar jongeren terechtkunnen en voorlichting die aansluit bij hun belevingswereld. Jongeren die zich gezien en serieus genomen voelen, zijn minder geneigd om grenzen op te zoeken op manieren die gevaarlijk of schadelijk zijn.
Handhaving en preventie in balans
Strakke handhaving is nodig wanneer de veiligheid direct in het geding is. Tegelijkertijd is preventie minstens zo belangrijk. Gemeenten die vooraf inzetten op duidelijke communicatie, zichtbare aanwezigheid van wijkagenten en samenwerking met scholen en sportverenigingen, zien vaak minder escalaties. Het gaat om de balans: ruimte voor feest en traditie, maar met heldere grenzen en consequenties wanneer die grenzen worden overschreden.
Ook transparantie helpt. Als bewoners begrijpen waarom de politie optreedt en welke risico’s spelen, groeit het draagvlak. In Tilburg is de boodschap helder: vuurwerk op hulpverleners richten is onacceptabel. Door dat publiekelijk te benoemen, geef je een duidelijk signaal af dat veiligheid en respect vooropstaan. Tegelijk is het van belang om te benadrukken dat het merendeel van de jongeren wél verantwoord met vuurwerk omgaat. Stigmatisering helpt niemand verder.
Naar een veilige jaarwisseling
Praktische tips blijven waardevol. Koop vuurwerk alleen bij erkende verkooppunten, bewaar het droog en koel, gebruik altijd een aansteeklont en draag een vuurwerkbril. Steek pijlen af vanuit een stabiele fles of lanceerbasis, houd afstand en ruim direct na afloop de omgeving netjes op om brandgevaar te beperken. En misschien wel de belangrijkste tip: spreek van tevoren met vrienden af dat je ingrijpt als iemand iets gevaarlijks van plan is. Vriendschap is niet klakkeloos ‘meedoen’, maar elkaar remmen wanneer dat nodig is.
Voor bewoners rond drukke pleinen en straten is het verstandig om containers binnen te halen, losliggende materialen te verwijderen en kwetsbare voorwerpen af te dekken. Een gezamenlijke schoonmaakronde aan het einde van de avond kan verrassend veel schelen. Daarnaast werkt zichtbaarheid: een looprondje met de buurt, een praatje maken met jongeren en laten zien dat je oog hebt voor wat er gebeurt, kan spanningen vroegtijdig wegnemen.
Wat er op het Verdiplein gebeurde, is een waarschuwing die we serieus moeten nemen. Niet om angstig te worden, maar om bewuster te kiezen. Vuurwerk hoort bij onze feesten, maar veiligheid en respect horen daar onlosmakelijk bij. Als we elkaar daarop blijven aanspreken, de juiste grenzen stellen en jongeren niet alleen corrigeren maar ook begeleiden, houden we de magie van het licht in de donkere dagen zonder dat het overslaat in schade of verdriet. Zo maken we van de laatste week van het jaar opnieuw een tijd waarin we samen vooruitkijken—met vonken die verblinden van schoonheid, niet van gevaar.
